ਜਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਰਹਿ ਗਏ ਹੈਰਾਨ: ਇੱਕ ਹੀ ਛੇਦ, ਦੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਯੋਨੀਆਂ ਨਾਲ ਜਨਮੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ
ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਸ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਫਰੀਦਾਬਾਦ
ਬਿਊਰੋ ਰਿਪੋਰਟ
ਲਗਭਗ ਹਰ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਾਮਨ ਕਲੋਆਕਾ (Common Cloaca) ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਯੋਨੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਜਨਮਜਾਤ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਸਫਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਸ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਡਾਕਟਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸ ਬੱਚੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਮਲ ਤਿਆਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਛੇਦ ਸੀ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀਆਂ (ਡਬਲ ਯੂਟੇਰਸ), ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਨੀਆਂ (ਟਵਿਨ ਵੈਜਾਈਨਾ) ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਂਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਜਨਮਜਾਤ ਖਾਮੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਪਰ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਜਟਿਲ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੀ ਕਾਮਨ ਕਲੋਆਕਾ (Common Cloaca) ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਜਨਮਜਾਤ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕੋ ਸਾਂਝੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਲਗਭਗ ਹਰ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦੁਰਲੱਭ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀਆਂ, ਦੋ ਯੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਟਾਈਪ-1 ਕੰਜੈਨਾਈਟਲ ਪਾਊਚ ਕੋਲਨ ਵਰਗੀਆਂ ਜਟਿਲ ਖਾਮੀਆਂ ਵੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਕੰਜੈਨਾਈਟਲ ਪਾਊਚ ਕੋਲਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਸਥਿਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਵੱਡੀ ਆਂਤ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਅਸਧਾਰਨ ਥੈਲੀਨੁਮਾ ਬਣਤਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਬੱਚੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪਾਇਆ ਜਾਣਾ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਆਰਥਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਹੈ। ਬੱਚੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇੰਨੇ ਜਟਿਲ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਖਰਚਾ ਝੱਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੱਚੀ ਦਾ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਲਾਜ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬੱਚੀ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਐਮਆਰਆਈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਐਂਡੋਸਕੋਪਿਕ ਜਾਂਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀਆਂ, ਦੋ ਯੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਦੇ ਤੰਤਰ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਟਿਲ ਬਣਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਸਰਜਰੀ, ਐਨੇਸਥੀਸੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁ-ਵਿਭਾਗੀ ਟੀਮ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰਤ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ। ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਨਵਾਂ ਗੁਦਾ ਮਾਰਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਦੋਵਾਂ ਯੋਨੀਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਸਰਜਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਡਾ. ਨਿਤਿਨ ਜੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਕਈ ਦੁਰਲੱਭ ਜਨਮਜਾਤ ਖਾਮੀਆਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਰ ਪੜਾਅ ਬਹੁਤ ਜਟਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਮ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੂਰੀ ਟੀਮ ਦੀ ਮਾਹਰਤਾ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।”
ਸਰਜਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੀ ਇਸ ਜਟਿਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੈਡੀਕਲ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੀ ਕਨਸਲਟੈਂਟ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਐਨੇਸਥੀਸੀਆ ਡਾ. ਰਿਧਿਮਾ ਭਾਟੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੀ ਬੱਚੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਜਟਿਲ ਸਰਜਰੀ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਪਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਐਨੇਸਥੀਸੀਆ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਟੀਮ ਦਰਮਿਆਨ ਲਗਾਤਾਰ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।”
ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਸਿਹਤ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਸਰਜਰੀ, ਉੱਨਤ ਇਮੇਜਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਵਿਭਾਗੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ਜਟਿਲ ਜਨਮਜਾਤ ਖਾਮੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਫਲ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਫਲ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਆਮ ਬਚਪਨ, ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਕਾਮਨ ਕਲੋਆਕਾ?
ਕਾਮਨ ਕਲੋਆਕਾ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਜਨਮਜਾਤ ਖਾਮੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਮਾਰਗ, ਪ੍ਰਜਨਨ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਆਂਤਾਂ ਤਿੰਨੇ ਇੱਕੋ ਸਾਂਝੇ ਚੈਨਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਹਰੀ ਛੇਦ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬੱਚੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਚੇਦਾਨੀਆਂ, ਦੋ ਯੋਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਜੈਨਾਈਟਲ ਪਾਊਚ ਕੋਲਨ ਵਰਗੀਆਂ ਵਾਧੂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://news99punjab.in/
