ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਵਧਿਆ ਖ਼ਤਰਾ: ਹਰ ਰੋਜ਼ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਬਣ ਰਹੇ ਸ਼ਿਕਾਰ, 540 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਠੱਗੀ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫੇਕ ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ, ਆਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਟ੍ਰੈਪ ਅਤੇ ਸੈਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਬਿਊਰੋ ਰਿਪੋਰਟ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਤਰਨਤਾਰਨ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਰਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵੀ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫੇਕ ਫ੍ਰੈਂਡਸ਼ਿਪ, ਆਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਟ੍ਰੈਪ ਅਤੇ ਸੈਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 62,253 ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਔਸਤਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣੇ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ 540.34 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਸਾਈਬਰ ਫਰਾਡ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 64 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੀ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿਵਾਏ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ 63 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਡੀਜੀਪੀ ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਸੰਗਠਿਤ ਸਾਈਬਰ ਗਿਰੋਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵੀ ਬਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ
ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਕਮਿਸ਼ਨਰੇਟ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਿਹਾ, ਜਿੱਥੇ 16,032 ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਕੇ 6.81 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ 7,344 ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ 2.56 ਕਰੋੜ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ 7,201 ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ 3.96 ਕਰੋੜ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ 6,930 ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ 93.16 ਲੱਖ ਅਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ ਵਿੱਚ 5,229 ਖਾਤਿਆਂ ਤੋਂ 6.97 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਜਾਲ ਹੁਣ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਈਬਰ ਐਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼
ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਈਬਰ ਐਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਵੀ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ‘ਅਰਦਾਸ’ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਵੀਡੀਓ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ 3.49 ਲੱਖ ਰੁਪਏ, 500 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ, 29 ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਇੱਕ ਲੈਪਟਾਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਜੀਟਲ ਉਪਕਰਨ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਚਾਅ
ਸਪੈਸ਼ਲ ਡੀਜੀਪੀ (ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ) ਵੀ. ਨੀਰਜਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ 129 ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ?
- ਫੇਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਡ ਰਿਕਵੈਸਟ ਰਾਹੀਂ।
- ਆਨਲਾਈਨ ਗੇਮਿੰਗ ਅਤੇ ਇਨ-ਐਪ ਪੇਮੈਂਟ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ।
- ਫਰਜ਼ੀ KYC ਅਪਡੇਟ, ਬੈਂਕ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ OTP ਠੱਗੀ ਰਾਹੀਂ।
- ਸੈਕਸਟਾਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਬਲੈਕਮੇਲਿੰਗ।
- ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਲਾਟਰੀ ਦੇ ਝੂਠੇ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ।
ਸਾਈਬਰ ਫਰਾਡ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਹ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਪਣਾਓ
- OTP, UPI ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ ਜਾਂ APK ਫਾਈਲਾਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ‘ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝੀਆਂ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਬੈਂਕਿੰਗ ਠੱਗੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ 1930 ਹੈਲਪਲਾਈਨ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰੋ।
- ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਜਾਂ ਕਾਰਡ ਬਲਾਕ ਕਰਵਾਓ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ
- 62,253 ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਮਾਮਲੇ
- 540.34 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਫਰਾਡ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ
- 63,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼
- 64 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ
- ਔਸਤਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ : https://news99punjab.in/
